„On ani chwili nie siedzi spokojnie!” „Ciągle skacze po kanapie”, „Wszędzie musi wejść”,
„Nawet podczas oglądania bajki zmienia pozycję co kilka sekund”.
Brzmi znajomo?
Duża potrzeba ruchu u dzieci, szczególnie w wieku przedszkolnym, jest czymś naturalnym. Ruch jest jednym z podstawowych sposobów, w jaki dziecko poznaje swoje ciało i otaczający je świat. Czasami jednak potrzeba ruchu jest tak duża, że rodzice zaczynają zastanawiać się, z czego wynika.
Czy dziecko po prostu ma dużo energii? A może w ten sposób poszukuje określonych doświadczeń sensorycznych?
Dlaczego dzieci tak bardzo potrzebują ruchu?
Dla dziecka ruch to znacznie więcej niż aktywność fizyczna.
Kiedy dziecko biegnie, skacze, wspina się, turla, huśta czy pokonuje przeszkody, jego układ nerwowy otrzymuje ogromną ilość informacji.
Szczególnie ważne są tutaj dwa układy sensoryczne: układ przedsionkowy oraz układ proprioceptywny.
Układ przedsionkowy dostarcza informacji związanych m.in. z ruchem i położeniem głowy względem grawitacji. Dzięki niemu możemy utrzymywać równowagę i odpowiednio reagować na zmianę pozycji ciała.
Propriocepcja dostarcza natomiast informacji płynących z mięśni i stawów. Pomaga nam wiedzieć, gdzie znajduje się nasze ciało i jak się porusza, nawet kiedy na nie nie patrzymy.
Dlatego skakanie, wspinanie czy przepychanie nie jest dla dziecka wyłącznie sposobem na „zużycie energii”. To również intensywne doświadczenie sensoryczne.
7 zachowań, które często obserwujemy u dzieci mocno poszukujących ruchu
Dziecko może:
1. Skakać przy każdej możliwej okazji
Kanapa, łóżko, schodek czy materac szybko zamieniają się w miejsce do kolejnych skoków.
2. Uwielbiać huśtanie i kręcenie
Prosi o coraz mocniejsze huśtanie, długo korzysta z karuzeli albo samo obraca się wokół własnej osi.
3. Wspinać się wysoko
Plac zabaw często nie jest dla niego miejscem spokojnej zabawy. Chce wejść, przeskoczyć, przecisnąć się i sprawdzić kolejną przeszkodę.
4. Biegać zamiast chodzić
Nawet przemieszczanie się z jednego pokoju do drugiego może odbywać się w biegu.
5. Często zmieniać pozycję
Podczas siedzenia przy stoliku klęczy, podwija nogi, opiera się, wstaje i po chwili ponownie siada.
6. Wybierać mocne doświadczenia dla ciała
Może lubić przepychanie, przeciąganie, mocne przytulanie, noszenie cięższych przedmiotów czy zabawy wymagające użycia dużej siły.
7. Szybko szukać kolejnej aktywności
Jedno zadanie trwa chwilę, a dziecko już chce biec, skakać lub sprawdzać, co znajduje się w innym miejscu.
Czy duża potrzeba ruchu oznacza zaburzenia integracji sensorycznej?
Nie.
To bardzo ważne, ponieważ samo zachowanie dziecka nie wystarcza, aby stwierdzić trudności w przetwarzaniu sensorycznym.
Dzieci różnią się temperamentem, poziomem aktywności, etapem rozwoju oraz indywidualnymi potrzebami. Dziecko, które uwielbia skakać i wspinać się, nie musi mieć żadnych trudności sensorycznych.
Znacznie ważniejsze jest pytanie:
Czy potrzeba ruchu zaczyna utrudniać dziecku codzienne funkcjonowanie?
Warto zwrócić uwagę, czy dziecko potrafi zatrzymać aktywność, kiedy wymaga tego sytuacja, przejść od intensywnego ruchu do spokojniejszego zadania, uczestniczyć w aktywnościach grupowych oraz dostosować zachowanie do otoczenia.
Liczy się więc nie pojedyncze zachowanie, ale jego częstotliwość, intensywność i wpływ na codzienne życie dziecka.
Więcej ruchu nie zawsze oznacza lepszą regulację
To kolejna ważna kwestia.
Jeżeli dziecko bardzo lubi ruch, łatwo pomyśleć: „Skoro tego potrzebuje, dam mu jeszcze więcej”.
Tymczasem odpowiedź układu nerwowego na ruch jest indywidualna. Intensywne huśtanie, obracanie czy skakanie u jednego dziecka może pomóc w organizacji zachowania, a u innego spowodować jeszcze większe pobudzenie.
Dlatego warto obserwować nie tylko to, czy dziecko chce danej aktywności, ale przede wszystkim:
Co dzieje się z nim po jej zakończeniu?
Czy łatwiej przechodzi do kolejnego zadania? Czy jego ruch staje się bardziej zorganizowany? Czy przeciwnie – jest jeszcze bardziej pobudzone i szuka coraz intensywniejszych doświadczeń?
To cenna informacja o tym, jak dziecko reaguje na określony rodzaj aktywności.
Jak zapewnić dziecku wartościowe doświadczenia ruchowe?
Nie potrzebujemy skomplikowanych ćwiczeń. W codziennych aktywnościach świetnie sprawdzają się:
- tory przeszkód,
- chodzenie po różnych powierzchniach,
- wspinanie,
- czołganie i przechodzenie przez tunele,
- skakanie,
- zabawy równoważne,
- ciągnięcie i pchanie,
- przenoszenie przedmiotów,
- zabawy na świeżym powietrzu.
Najcenniejsza jest różnorodność doświadczeń. Dziecko może zmieniać pozycję ciała, planować kolejne ruchy, utrzymywać równowagę, dopasowywać siłę i poznawać możliwości własnego ciała.
Sensobus – ruch połączony z sensoryczną przygodą
Właśnie na tej idei opiera się Sensobus – mobilna przestrzeń sensoryczna inspirowana naturą, która przyjeżdża bezpośrednio do żłobków, przedszkoli, szkół i innych placówek.
Dzieci nie wykonują w nim po prostu kolejnych ćwiczeń. Wchodzą w sensoryczną przygodę.
Pokonują różnorodne powierzchnie, balansują, planują kolejne kroki, zmieniają pozycję ciała, dotykają, odkrywają i eksperymentują.
W ten sposób ruch łączy się z doświadczeniami dotykowymi, wzrokowymi, słuchowymi i innymi informacjami płynącymi z otoczenia.
Bo rozwój sensoryczny nie musi odbywać się przy stoliku.
Dziecko poznaje świat całym ciałem.
Chcesz zaprosić Sensobus do swojej placówki?
Sensobus odwiedza żłobki, przedszkola, szkoły i poradnie,
przywożąc sensoryczną przygodę bezpośrednio do dzieci.
Skontaktuj się z nami, aby sprawdzić dostępne terminy
i możliwość przyjazdu Sensobusa do Twojej placówki.
